การใช้ภาษาเป็นการใช้ภาษาไทยโซ่ง ภาษาไทย และทั้งภาษาไทยโซ่งและภาษาไทยในแวดวงต่างๆ ข้อมูลการจะช่วยทำให้เห็นพลังชีวิตของภาษา (Language vitality) ว่ายังเข้มแข็ง หรืออยู่ในภาวะใกล้สูญ (endangered) Fishman (1984) ได้เสนอให้นำบริบทสถานการณ์ (situational contexts) หรือที่เรียกว่า “แวดวง” มาใช้วิเคราะห์การใช้ภาษา ซึ่งจะช่วยให้เห็นพลังชีวิตของภาษาในกลุ่มชาติพันธุ์ไทยโซ่ง  แวดวงภาษาที่นำมาวิเคราะห์ ได้แก่ แวดวงครอบครัว (family domain) แวดวงชุมชน (community domain) แวดวงสาธารณะและราชการ (public amd governmental domain)

    การนำเสนอข้อมูลนำเสนอตามกลุ่มตัวอย่างจำแนกตามกลุ่มอายุ โดยหมายเลข 1 แทนกลุ่มตัวอย่างวัยสูงอายุ หมายเลข 2 แทนกลุ่มตัวอย่างวัยกลางคน และหมายเลข 3 แทนกลุ่มตัวอย่างวัยหนุ่มสาว ส่วนค่าเฉลี่ยของกลุ่มตัวอย่าง 3 ช่วงอายุ แทนด้วยสัญลักษณ์ TC (Total Count)

    การใช้ภาษาของกลุ่มไทยโซ่งในจังหวัดนครปฐม

    ตารางแสดงจำนวนร้อยละและค่าเฉลี่ยการใช้ภาษาของกลุ่มตัวอย่างไทยโซ่งจำแนกตามอายุในจังหวัดนครปฐมโดยแบ่งประเด็นคำถามและอภิปรายออกเป็น 3 แวดวง คือ แวดวงครอบครัว แวดวงชุมชน และ แวดวงสาธารณะและราชการ ตามลำดับ

    แวดวงครอบครัว

    กลุ่มตัวอย่างวัยสูงอายุและวัยกลางคนส่วนใหญ่ใช้ภาษาไทยโซ่ง เมื่อพูดกับปู่ย่า ตายาย และพ่อแม่ เมื่อพูดกับพี่น้อง นอกจากพูดภาษาไทยโซ่งเป็นหลักแล้วยังพูดทั้งภาษาไทยโซ่งและภาษาไทยอีกด้วย เมื่อพูดกับรุ่นลูก การใช้ภาษาไทยโซ่งจะน้อยลง สรุปได้ว่า ภาษาที่พูดกับสมาชิกในครอบครัวส่วนใหญ่ คือ ภาษาไทยโซ่ง (ร้อยละ 92.3) ในส่วนของกลุ่มตัวอย่างวัยหนุ่มสาวส่วนใหญ่ยังคงพูดภาษาไทยโซ่งกับปู่ย่า ตายาย และพ่อแม่ มีบางส่วนที่พูดภาษาไทยโซ่งไม่ได้ จึงต้องพูดภาษาไทย และบางส่วนพูดทั้งสองภาษา เมื่อพูดกับพี่น้อง สรุปได้ว่า กลุ่มตัวอย่างวัยหนุ่มสาวส่วนใหญ่พูดทั้งภาษาไทยโซ่งและภาษาไทยกับสมาชิกในครอบครัว จากผลการวิเคราะห์ดังกล่าวจะเห็นได้ว่า ในแวดวงครอบครัวภาษาไทยโซ่งยังมีบทบาทสำคัญในกลุ่มตัวอย่างวัยสูงอายุและวัยกลางคน และการใช้ทั้งภาษาไทยโซ่งและภาษาไทยมีบทบาทเกือบเท่ากันในกลุ่มตัวอย่างวัยหนุ่มสาว

    แวดวงชุมชน

    ในแวดวงชุมชน กลุ่มตัวอย่างวัยสูงอายุและวัยกลางคนจะใช้ภาษาโซ่งเป็นส่วนใหญ่ เมื่อพูดกับเพื่อนในหมู่บ้านและชาวบ้านที่วัดหรืองานเทศกาล เวลาทำไร่ทำนา และที่ร้านค้าในหมู่บ้าน กลุ่มตัวอย่างทั้งสองวัยนี้จะใช้ทั้งภาษาโซ่งและภาษาไทยเป็นส่วนน้อยในหมู่บ้าน ดังจะเห็นได้จากค่าสถิติร้อยละของทั้งสองกลุ่มที่ให้ค่าที่สูงเมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มตัวอย่างวัยหนุ่มสาว จากข้อมูลเชิงคุณภาพที่ประชากรสองกลุ่มนี้พูดเสมอคือ “เจอคนพูดไทยก็พูดไทย เจอคนพูดโซ่งก็พูดโซ่ง” ซึ่งสะท้อนให้เห็นปัจจัยที่ส่งผลต่อการใช้ภาษาของกลุ่มตัวอย่างทั้งสองกลุ่ม สำหรับกลุ่มตัวอย่างวัยหนุ่มสาวจะใช้ทั้งภาษาไทยโซ่งและภาษาไทยที่ค่าสถิติเกือบเท่ากัน สรุปการใช้ภาษาจากค่าสถิติเฉลี่ยของ 3 ช่วงอายุในแวดวงชุมชนได้ว่า ภาษาไทยโซ่งยังมีบทบาทมากกว่าภาษาไทย

    แวดวงสาธารณะและราชการ

    ในแวดวงสาธารณะและราชการ ภาษาไทยมีบทบาทมากที่สุด และเนื่องจากกลุ่มตัวอย่างวัยสูงอายุและวัยหนุ่มสาวส่วนใหญ่ไม่ได้ทำงานบางคนจึงไม่สามารถตอบคำถามข้อประเด็น คุณพูดภาษาอะไรที่ทำงาน  ส่วนวัยกลางคนก็เช่นเดียวกัน เนื่องจากชาวไทยโซ่งวัยนี้ออกไปทำงานนอกบ้าน กลุ่มตัวอย่างในวัยนี้ที่จะเก็บข้อมูลได้จึงเป็นกลุ่มตัวอย่างที่อยู่บ้าน ไม่ได้ทำงานนอกบ้าน กลุ่มตัวอย่างวัยสูงอายุและวัยกลางคนจะใช้ทั้งภาษาไทยโซ่งและภาษาไทย เมื่อพูดกับเพื่อนนอกบ้าน กับคนที่ทำงานและคนที่ร้านค้านอกหมู่บ้าน โดยขึ้นอยู่กับคู่สนทนาว่าเป็นคนไทยโซ่งหรือคนไทย ส่วนที่โรงเรียนและสถานที่ราชการจะใช้ภาษาไทยเป็นหลัก และส่วนน้อยที่ใช้ทั้งสองภาษาโดยขึ้นอยู่กับว่าพูดกับคนไทยโซ่งหรือคนไทย ส่วนที่สถานที่ราชการจะพูดภาษาไทยเป็นหลัก  ด้านกลุ่มตัวอย่างวัยหนุ่มสาวใช้ภาษาไทยเป็นหลัก (ร้อยละ 69.2-100) และมีบางโอกาสที่จะใช้ทั้งสองภาษาซึ่งเป็นส่วนน้อย (ร้อยละ 7.7-30.8)

    กล่าวโดยสรุป ความเข้มแข็งของการใช้ภาษาไทยโซ่งของกลุ่มตัวอย่างในจังหวัดนครปฐมยังมีความเข้มแข็งในระดับที่สูง โดยเฉพาะในกลุ่มวัยสูงอายุและวัยกลางคน ที่ทุกแวดวงของทั้งสองกลุ่มนี้จะใช้ภาษาไทยโซ่ง ยกเว้นในสถานที่ราชการที่จะใช้ภาษาไทยมากกว่า ในส่วนของคนวัยหนุ่มสาวก็มีการใช้ภาษาไทยโซ่งในแวดวงครอบครัวมีค่าสถิติที่สูง เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ ในจังหวัดนครปฐม และมีแนวโน้มการใช้ทั้งสองภาษามากขึ้นในแวดวงชุมชน และแวดวงสาธารณะและราชการตามลำดับ ความน่าสนใของกลุ่มตัวอย่างนี้อยู่ที่คำถามการใช้ภาษาเมื่อพูดคุยกับเพื่อน ค่าสถิติแสดงให้เห็นว่า เมื่อใดที่พบเพื่อนนอกหมู่บ้านจะมีแนวโน้มการใช้ภาษาไทยมากกว่าภาษาไทยโซ่ง หากพบเพื่อนในหมู่บ้านจะใช้ภาษาไทยโซ่งมากกว่าภาษาไทย เช่นกัน

    ติดต่อเรา

     
    • ปัทมา พัฒน์พงษ์
    • สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย
    • มหาวิทยาลัยมหิดล
    • พุทธมณฑลสาย 4 ศาลายา จังหวัดนครปฐม 73170
    • Tel: 66 (0) 2800-2308 - 14

    โซเชียลเน็ตเวิร์ค

     
    • เฟสบุ๊ค

    งานวิจัยนี้จัดทำขึ้นเพื่อเผยแพร่ข้อมูล วัฒนธรรม ความเชื่อ ของไทยโซ่งหรือไทยทรงดำ ถ้าผิดพลาดประการใดขออภัยมา ณ ที่นี้ หรือ สามารถติดผ่านทางเว็บไซค์นี้เพื่ออัพเดทข้อมูลหรือแก้ไขข้อมูลให้ถูกต้อง โดยสามารถส่งอีเมล์มาที่ This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.